Karadenizin zeytini 'Butko Zeytini'

Orman ve Su İşleri Artvin Bölge Müdürlüğü Artvin merkez, Ardanuç ve Yusufeli ilçelerinde yöreye özgü 'Butko Zeytini' ormanları oluşturarak 49 yıllığına vatandaşlara gelir getirmesi için teslim edecek.
Artvin'de doğal olarak yetişmekte olan ve dünyada zeytin yağında üstün lezzet ödülünü almış, ilk Türk zeytini olan Artvin Butko zeytini Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından “Gelir Getirici Meyve Ağaçlandırma Projeleri" kapsamında, zeytin yetişmesine uygun olan ormanlık alanlarda yetiştirmek amacıyla, Artvin Orman Bölge Müdürlüğü tarafından önce hazırlanan seralarda çoğaltılarak, Orman İşletmeleri'ne ait alanlara dikildi. 3 yıl sürecek zorlu bakımın ardından ise zeytin ağaçları köy halkına kura ile dağıtılacak.
Orman ve Su İşleri Artvin Bölge Müdürü Selim Gurbetoğlu '5000 Köye 5000 Orman, Gelir Getirici Tür Yetiştirme' programı kapsamında yapılan çalışmalar neticesinde, Artvin'de orjin bir tür olan Butko Zeytini ile orman köylülerini yerinde kalkındırmak ve refah seviyelerini arttırmak adına çalışma yaptıklarını söyledi.
Gurbetoğlu "25 Bin fidan üretmeyi hedefliyoruz ve bu çalışmalarımızı sonlandırmak üzereyiz. Orman arazisinde dikimleri gerçekleştireceğiz. Bunların 3 yıl boyunca bakımlarını yaptıktan sonra sertifikayla orman köylülerine vereceğiz, orman köylüleri bunun gelirlerinden faydalanacak" dedi.
YUSUFELİ BARAJI İLE YOK OLAN ZEYTİN BAHÇELERİ YENİDEN OLUŞTURULACAK 

Projenin pilot köylerinden biri olan Artvin'in Yusufeli ilçesine bağlı Demirkent Köyü muhtarı Selehattin Satır da proje ile ilgili yaptığı açıklamada "Artvin Butko Zeytini'nin yörede yeniden büyük ölçekte üretimi yapılacak. Çünkü baraj dolayısıyla yaklaşık 800 dönüm zeytin arazimiz istimlak oldu.
Zemin müsait olmadığı için vatandaşın el ile yer yapması mümkün olmuyor. Bu yüzden Orman Bölge Müdürlüğü'ne ait makina yardımı ile açılacak olan hendeklere 2 bin 500 adet daha Zeytin fidanı dikilmesi düşünülüyor. Bu çalışmalara ben ve çevre köylerde destek veriyoruz. Tabi bunu dikmek bir çaba istiyor. Bunun sulaması var, bunun bakımı var bunları bölge müdürlüğümüz üstlenmiş ve yapıyor" diye konuştu.

'Huzur'u zeytinyağında buldu

Türk tekstil sektörünün köklü kuruluşlarından Huzur Giyim'in kurucusu 78 yaşındaki Turgut Gencal, tekstil işini oğullarına devrettikten sonra emeklilikte vakit geçirmek için başladığı amatör uğraşısı zeytinyağı üretimi ile devlerle rekabet etmeye hazırlanıyor. Son olarak 15 milyon lira yatırımla Balıkesir Gömeç'teki tesisi devreye alan Huzur Giyim'in zeytinyağı markası Güven Asa soğuk sıkım yöntemiyle kaliteli zeytinyağı üretecek. Açılışını Milli Savunma Bakanı İsmet Yılmaz'ın gerçekleştirdiği tesis yılda 350 milyon ton üretim kapasitesiyle bölgenin en büyükleri arasında yer alıyor. Zeytincilik macerası 35 yıl önce Yalova'da satın aldığı arazi üzerine ekilen 4 dönümlük zeytin bahçesi ile başlayan Turgut Gencal, “İşlerimi oğullarıma devrettikten sonra bir yakınımın tavsiyesi ile Balıkesir'de Pelitli Köy'de bir zeytinlik aldım. Buradan çıkan mahsulü önce başkalarına sıktırdık. Ancak memnun olmayınca Pelitli Köy'de eski bir fabrika satın aldım, orayı modernleştirdik.  Daha sonra da bu fabrikayı kurduk” dedi. Balıkesir ve bölgesinin Alp Dağları'ından sonra dünyadaki ikinci en önemli oksijen deposu olduğunu hatırlatan Gencal, bu nedenle bölgede yetişen zeytinlerin çok kaliteli olduğunu belirterek, “Burada yetişen zeytinler, dünyanın bir numarası olan İtalya'nın Toscana bölgesindeki zeytinlerle eş değerde. Ancak iyi şartlarda sıkılması gerekiyor. Güven Asa markalı zeytinyağlarımızı, erken hasat soğuk sıkım yapıyoruz. Normal sıkım teknikleri ile 100 kilo zeytinden 20 kilo yağ elde edilirken, soğuk sıkımda 15 kilo elde ediyoruz. Bu şekilde daha az ama birinci kalite zeytinyağı elde ediyoruz” diye konuştu. 
“71 milyon zeytin ağacı diktik”
Tesisin açılışını yapan Bakan İsmet Yılmaz, AK Parti döneminde 71 milyon zeytin ağacı dikildiğini söyledi. AB kurallarına göre yeni zeytin ağacı ekiminin kotaya bağlı olduğunu hatırlatan Yılmaz, “AB'ye girmeden önce mümkün olduğu kadar çok zeytin ağacı dikmeye çalışıyoruz. Biz iktidara geldiğimizde 99 milyon olan zeytin ağacı sayısı bugün 170 milyon adet. İktidara geldiğimizden bu yana 3 milyar 250 milyon ağaç dikildi. Amacımız Avrupa'nın en çok zeytin ağacına sahip olmak” dedi

Linyit yatağı zeytin yatağına dönüştü

- Aydın'da 8 yıl öncesine kadar kullanılmayan bir linyit madeni, hazırlanan projeyle 274 dönümlük alanda 13 bin ağaçtan naturel zeytinyağı üreten bir tesis haline getirildi
- Tesis sorumlusu ve Kuloğulları Mahallesi Muhtarı Ertürk: "12 yıl atıl durumda kalan tesis, bugün kimsenin hayal edemeyeceği bir zeytin cennetine dönüştü"

Efeler ilçesine bağlı Kuloğulları Mahallesindeki tesiste 274 dönüm araziye dikilen 13 bin zeytin ağacından toplanan zeytinler, yine aynı bölgedeki soğuk sıkım fabrikasında işlenerek naturel sızma zeytinyağı haline getiriliyor.

Tesis sorumlusu ve Efeler ilçesine bağlı Kuloğulları Mahallesi Muhtarı Dursun Ertürk, AA muhabirine yaptığı açıklamada söz konusu alanın 1986-1994 yılları arasında açık kömür işletmesi olarak kullanıldığını belirtti.

Ertürk, 1994 yılında üretimin bitmesinin ardından kömür işletmesinin 12-13 yıl atıl durumda kaldığını ifade ederek Ankaralı bir firma tarafından hazırlanan proje üzerine Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi öğretim üyelerinin bölgeye gelerek alanda inceleme yaptığını ve burada örnek bir zeytin yetiştiriciliği tesisi kurulmasına karar verdiklerini dile getirdi.

"Linyit madeni alanının zeytin yatağına" dönüştüğünü söyleyen Ertürk, şunları kaydetti:

"Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde görevli Doç. Dr. Mücahit Taha Özkaya, köyümüze gelerek bazı incelemelerde bulundu. O aşamada hangi zeytin ağacının en verimli şekilde yetişebileceği konusunda bizlerle fikir alış verişinde bulundular. İstişareler sonucunda Aydın'da verimli olan yağlı "memecik" cinsinin ekimi konusunda karar alındı. 2007 yılında başlayan çalışmalarımız neticesinde Türkiye'de en iyi zeytin ve zeytin yağının da burada elde ettiğimize inanıyorum. 12 yıl atıl durumda kalan tesis, bugün kimsenin hayal edemeyeceği bir zeytin cennetine dönüştü."

"Doğal gübreleme yapılıyor"

Eski linyit madenine dikilen 13 bin zeytin ağacının belli sıra aralıklarıyla dikildiğinin anlatan Ertürk, şöyle devam etti:

"İşçilik maliyetinin düşürerek makine gücünü ön plana çıkardık. Zeytin ağacının karşılaştığı zararları zirai ilaçlarla değil doğal yöntemlerle engelleyebileceğimizi düşündük. İki yıldan beri bu tesiste tarımsal ve kimyasal ilaç kullanılmıyor. Sadece hayvan çeşitleriyle bunun önüne geçiyoruz. Mesela tesisimizin ortasında bulunan gölette ördeklerimiz var. Ördekler bu gölün içerisinde yosun gibi kötü atıkları, kazlar ve koyunlar sıra aralarında yetişen yabancı otları, hindiler ise zeytin ağacı üzerinde bulunan kelebek ve tırtılları, tavuk ve horozlar akrep gibi zararlı hayvan çeşitlerinin temizliğini sağlıyor. Tesiste gübrelemeyi de bir nevi bu hayvanlarımızla doğal olarak yapıyoruz."

Uluslararası yarışmalarda altın madalya

Tesisin faaliyete geçtiği ilk yıldan itibaren tesiste üretilen zeytinyağının 2'si İtalya'da, 4'ü Japonya'da ve 4'ü de Türkiye'de uluslararası yarışmalardan "en iyi zeytinyağı" seçilerek altın madalya kazandığını kaydeden Ertürk, "Biz gerçek kaliteli bir zeytinyağının nasıl üretildiği göstermek için kolları sıvadık. Aynı zamanda mahallemizde ikamet eden vatandaşlarımıza iş istihdamı sağladık. Bütün üreticilerimizi tesisimizde yapmış olduğumuz çalışmaları ve uygulamaları yerinde görmeleri için davet ediyoruz" ifadesini kullandı. A

Çekirdeksiz zeytinyağı üretiminin Türkiye de bir ilk

Zeytinyağı pazarını genişletmek için erken hasat, soğuk sıkım ve aromalı zeytinyağı çeşitlerine Murat Narin’in ürettiği çekirdeksiz zeytinyağı da eklendi. Burhaniye de 16 yıldan bu yana zeytinyağı işiyle uğraşan inşaat mühendisi Murat Narin, yörede kekikli yağ üreterek ilk aromalı yağ üretimini başlatırken, bu defa gene bir ilki gerçekleştirdi. Zeytinin işlenmesi sırasında çekirdeğini ayıran Narin, yöntemin yağda lezzeti artırdığını kaydetti. Fabrikaya kasalar içinde gelen zeytinleri önce boylama eleklerinde ayıran Narin, her boydaki zeytinin çekirdeğini çıkardıktan sonra yağını çıkarıyor. Çekirdeksiz zeytinyağı üretiminin Türkiye de bir ilk olduğunu anlatan Narin, yağın içindeki 2 bin 800 tadın korunduğunu söyledi. 16 yıldan bu yana zeytinyağı üreten Narin "1998 yılından bu yana Edremit körfezinde Burhaniye'de zeytinyağı üretimi ile uğraşıyorum. Bölgenin Ayvalık yağlık zeytini olarak adlandırılan zeytinler, bölgede hakim zeytin çeşididir. Günlük, makine ya da elle hasat ederek fabrikamıza zeytini kasalar içinde getiriyoruz. Gelen zeytinleri boylama eleklerinde ayrıştırarak büyüklüklerine göre farklı zeytinyağı üretiminde hammadde olarak kullanıyoruz. İri zeytinlerden elde edilen zeytinyağları daha kalitelidir. Tadım ve analiz değerleri olarak küçük zeytinlere göre daha iyi kaliteli yağlar elde edilir. Bu nedenle, biz özel zeytinyağlarını iri zeytinlerden elde ediyoruz. Türkiye'de ilk defa üretimini yaptığımız çekirdeksiz zeytinyağımız var. Bizden başka şu anda çekirdeksiz zeytinyağı üreten yok. Çekirdeksiz zeytinyağı üretmekteyiz. İri zeytinlerden erken hasat elde ettiğimiz yağlar özel niteliktedir. Zeytinyağının dünyada tek meyve suyu niteliğindeki yağ olduğu bilinir. Ancak, zeytinyağı üretiminde insanlık, üretim yaptığı günden bugüne kadar, klasik çekirdekli olarak çekirdekleriyle birlikte zeytin meyvesini ezerek yağını elde ediyordu. Bizim yaptığımız üretim ise yeni bir teknoloji. Saf meyve suyu niteliğindeki ürünün sadece yağı etinde vardır. Çekirdeği odundur, selülozdur. Selüloz ve odun tatları yağın içine girmeden en saf meyve suyunu üretmiş oluyoruz. Bu içerisinde 2 bin 800 koku ve tadı barındıran özel nitelikte yağlardır” dedi.

Bu zeytin görenleri şaşırtıyor

MUĞLA’nın Datça İlçesi’nde bir üretici, normalin üç kat büyüklüğünde zeytin yetiştirdi.

Datça’ya 25 kilometre mesafede Palamutbükü’nde çiftlik yapan 46 yaşındaki Aslan Kavas’a ait evin bahçesinde bulunan zeytin ağacı, iri meyveleri ile görenleri şaşırtıyor. Datça’da badem, zeytin ve narenciye yetiştiriciliği yapan Kavas, dört yıl önce evinin bahçesinde kendiliğinden ortaya çıkan bir zeytin fidesini koparmak yerine büyümesini bekledi. Her gün tarlasına giderken evinin köşesindeki bu zeytin fidesinin de suyunu verip bakımını yapan Kavas, fideye aşı dahi yaptırmadı. Büyüyüp serpilen zeytin ağacı üçüncü yılın sonunda herkesi şaşırtan meyveler verdi. Dördüncü yılında ise iyice gelişen zeytin ağacı çevrede bugüne kadar hiç benzeri görülmeyen iri taneli meyveler vermeye başladı. Neredeyse normal zeytin tanelerinin üç katı büyüklüğüne ulaşan meyveleri ile diğer üreticilerinde gıpta ettiği zeytin ağacı, Kavas ailesinin yüzünü güldürdü.

Geçen yıl ağacın ürünlerinden deneme amaçlı kırma zeytin yaptığını söyleyen Kavas, "Gerçekten mükemmel denilecek bir lezzete sahip. Yediğinizde tekrar yemek istiyorsunuz. Ağaç bu yıl henüz çok genç olmasına rağmen bir hayli ürün verdi. Toplamaya bile kıyamıyorum. Bu ağacı aşılama yöntemi ile çoğaltmak istiyorum. Umarım başarılı olurum. Datça’da böyle irilikte meyve veren zeytin ağacı daha önce hiç olmamıştı. Eğer olumlu sonuç alabilirsem, Datça tarımı için çok önemli bir adım atılmış olacak" dedi.